Ovo izdanje Revije Kopaoničke škole prirodnog prava okuplja pet naučnih radova raspoređenih u tri sekcije: Pravo EU (I), Prava intelektualne svojine (II) i Ekonomija i finansije (III). Sa aspekta sistematike Heksagona prirodnog prava, radovi po svojoj tematskoj sadržini ulaze u oblast katedara Pravo na pravdu, Pravo na intelektualnu tvorevinu i Pravo na imovinu Kopaoničke škole prirodnog prava – Slobodan Perović.

U sekciji Pravo EU objavljujemo tri rada.

U radu ODNOS TEMELJNIH SLOBODA (UNUTRAŠNJEG TRŽIŠTA) I TEMELJNIH (LJUDSKIH) PRAVA U PRAKSI SUDA PRAVDE EVROPSKE UNIJE autora prof. dr Vladimira Savkovića svestrano su analizirana pitanja da li Sud pravde daje primat zaštiti temeljnih sloboda unutrašnjeg tržišta u odnosu na zaštitu temeljenih (ljudskih) prava i da li je Povelja Evropske unije o temeljnim pravima, posebno nakon stupanja na snagu Lisabonskog ugovora, donela značajnije novine na tom planu.

Rad A 28th LEGAL REGIME FOR MARKET TRANSACTIONS IN THE EU: A LONG-AWAITED OPPORTUNITY? čiji je autor dr Andrea Piletta Massaro polazi od toga da privredni subjekti koji posluju u okviru Evropske unije sve više insistiraju na uspostavljanju zajedničkog i pojednostavljenog regulatornog okvira. Zbog toga se ideja o uvođenju tzv. 28. opcionalnog i harmonizovanog pravnog režima u oblasti transakcionog prava često ističe kao moguće, pa čak i jedino rešenje za jačanje atraktivnosti i konkurentnosti jedinstvenog tržišta. Rad ima za cilj da analizira navedenu mogućnost i da doprinese aktuelnoj akademskoj i političkoj raspravi o pitanju od suštinskog značaja za dalju integraciju evropskog tržišta.

Sekciju zaključujemo radom REGULATING COMPETITION IN A WORLD OF STATE CAPITALISM(S). THE LEGAL REGIME OF FOREIGN SUBSIDIES IN THE EUROPEAN UNION čiji je autor dr Gianmatteo Sabatino. U radu je analiziran pravni okvir EU u vezi sa stranim subvencijama i njihovom usklađenošću sa pravilima unutrašnjeg tržišta. Analiza se zasniva na Uredbi br. 2022/2560, koja predstavlja osnov evropskog zakonodavstva u ovoj oblasti. U radu se razmatraju i ocenjuju pravni principi i operativni mehanizmi utvrđeni ovom uredbom. U drugom delu rada, autor se bavi primenom pomenute uredbe.

Druga sekcija ovog izdanja bavi se pravima intelektualne svojine. Autor, prof. dr Stefan Šokinjov u radu POJAM EVOKACIJE OZNAKE GEOGRAFSKOG POREKLA U SUDSKOJ PRAKSI EVROPSKE UNIJE analizira pojam evokacije oznake geografskog porekla u pravu Evropske unije koji je izgrađivan u sudskoj praksi 22 godine, počev od presude donete 1999. godine u slučaju Gorgonzola pa do presude iz 2021. godine u slučaju Champanillo, u kojoj je data njegova aktuelna formulacija. Pored pomenutih, u radu su prikazani i slučajevi Viiniverla, Scotch Whisky, Queso Manchego i Morbier.

Izdanje se zaključuje trećom sekcijom posvećenoj ekonomiji i finansijama. U radu POREZ NA UGLJENIK U MEĐUNARODNOJ PRAKSI: ISKUSTVA I SMERNICE ZA SRBIJU autora mr Snežane Ugrinov, dr Nikole Altiparmakova i prof. dr Blagoja Paunovića polazi se od toga da pitanje uvođenja cene emisija gasova sa efektom staklene bašte postaje sve aktuelnije, te da analize ukazuju da je za Srbiju u ovom trenutku pogodnije uvođenje poreza na ugljenik nego uspostavljanje sistema trgovine emisijama (ETS). Osnovni cilj rada jeste da primerima iz međunarodne prakse ukaže na smernice kreatorima ekonomskih politika u oblikovanju poreskog mehanizma koji će biti efikasan, pravičan i prilagođen specifičnim privrednim i institucionalnim uslovima Srbije.

* * *

Redakcija izražava nadu da će i ovo izdanje Revije Kopaoničke škole prirodnog prava ispuniti očekivanja naših čitalaca i upućuje zahvalnost autorima koji su za nju pisali.

Prof. dr Jelena S. Perović Vujačić
Glavni i odgovorni urednik